Metodologia

Jak sprawdzamy informacje, zanim pojawią się na mapie, i jak je poprawiamy, gdy sprawa się zmienia.

Wersja 2026-10-09.2 · obowiązuje od 9 października 2026

Statusy weryfikacji

Potwierdzone
Zdarzenie potwierdzone przez źródło oficjalne lub niezależne wiarygodne źródła.
Weryfikowane
Mamy wiarygodne zgłoszenie, ale jeszcze nie wystarczające potwierdzenie.
Niepotwierdzone
Informacja krąży, ale brak odpowiedniego dowodu.
Fałszywe
Istnieje wystarczająca podstawa, by uznać informację za nieprawdziwą.

Na mapie pokazujemy rekordy potwierdzone (pełny znacznik) i weryfikowane (pusty pierścień). Informacje niepotwierdzone i fałszywe mają własne strony, gdy warto je wyjaśnić, ale nie trafiają na mapę.

Hierarchia źródeł

  1. Policja, prokuratura, sąd, inne organy państwowe i służby.
  2. Agencje informacyjne (PAP, Reuters, AP).
  3. Duże, wiarygodne redakcje.
  4. Media lokalne i reporterzy.
  5. Media społecznościowe i zgłoszenia czytelników — wyłącznie jako sygnał do sprawdzenia.

Status „potwierdzone” wymaga źródła z grup 1–2 albo co najmniej dwóch niezależnych źródeł z grupy 3. Gdy źródła podają różne dane (np. liczbę rannych), nie wybieramy „ładniejszej” liczby: podajemy wersję najmocniejszego i najświeższego źródła, a rozbieżność opisujemy w rekordzie.

Rekord i oś czasu

Każde zdarzenie ma jeden rekord. Nowe informacje dopisujemy do jego osi czasu — z godziną i źródłem — zamiast publikować je jako nowe zdarzenia. Rozróżniamy czas zdarzenia, czas publikacji i czas ostatniej weryfikacji. Teksty piszemy własnymi słowami i linkujemy do oryginałów; nie kopiujemy artykułów.

Lokalizacja

Znacznik oznacza zwykle środek miejscowości albo dzielnicy, nie dokładny adres. Przy każdym rekordzie podajemy, czy lokalizacja jest przybliżona. Nie zgadujemy adresów.

Osoby w sprawach karnych

  • Nie publikujemy nazwisk, wizerunku, adresów ani danych kontaktowych osób podejrzanych, pokrzywdzonych i świadków. Wystarczy wiek i rola: „zatrzymany 19-latek”.
  • Używamy określeń zgodnych z etapem sprawy: zatrzymany, podejrzany, oskarżony, skazany nieprawomocnie, skazany prawomocnie.
  • Wobec dzieci i młodzieży stosujemy wyższy standard ochrony: bez szkoły, klasy i innych danych pozwalających je rozpoznać.
  • Narodowość lub pochodzenie podajemy wyłącznie wtedy, gdy podało je oficjalne źródło i ma to znaczenie dla zrozumienia sprawy. Nigdy w nagłówku, nigdy jako filtr ani kategoria na mapie.
  • Słowa „zamach” używamy tylko wtedy, gdy taką kwalifikację podały służby lub prokuratura.

Posty z X i zgłoszenia

W „Najnowszych” i w zakładce X pokazujemy posty z X. Posty kont oficjalnych (np. Policji) i dużych mediów z naszej listy pojawiają się automatycznie, gdy dotyczą ataków nożem. Posty innych osób, w tym z #Nozownicy, publikujemy dopiero po akceptacji redakcji. Nie weryfikujemy treści postów z X — są oznaczone jako niesprawdzone, a potwierdzone fakty trafiają do rekordów zdarzeń. Nie wyświetlamy zdjęć ani nagrań z tych postów — tylko tekst i link do oryginału.

Zgłoszenia z formularza trafiają do redakcji i nie są publikowane automatycznie. W dziale „Sprawdzamy” wyjaśniamy informacje, które krążą w sieci, i podajemy werdykt ze źródłami: prawda, mylące, niepotwierdzone albo fałsz.

Korekty

Istotne zmiany faktów (np. liczba poszkodowanych, status sprawy, miejsce) zapisujemy w sekcji „Sprostowania i zmiany” danego rekordu i w zbiorczym rejestrze sprostowań. Nie zmieniamy po cichu istotnych faktów. Literówek nie odnotowujemy.

Automatyzacja

Narzędzia automatyczne, w tym modele językowe, mogą pomagać w wyszukiwaniu źródeł, wykrywaniu duplikatów i przygotowaniu roboczych streszczeń. Status rekordu i treść publikacji zatwierdza człowiek.

Kompletność danych

Dane obejmują zdarzenia zidentyfikowane przez NOŻOWNICY.PL w publicznie dostępnych źródłach. Nie są pełną oficjalną statystyką przestępczości w Polsce i nie nadają się do porównywania regionów bez uwzględnienia liczby ludności i kompletności źródeł.